Related Articles
تاانتخابات هفتمین دوره شورای شهر و روستا اردیبهشت ۱۴۰۵ (۱) ابوحنیف جمالی فرد
پیشینه پس از انقلاب مشروطه ،
فرمان مشروطیت در تاریخ ۱۳ مردادسال ۱۲۸۵ به امضای مظفرالدین شاه رسید . و روز بعد فرمان مشروطیت صادر شد. تنظیم شتابان قانون اساسی، موجب بروز کاستی هایی در آن شد. این کاستی ها توسط شهید شیخ فضل الله نوری و جمع زیادی از علما و دلسوزان را واداشت تا خواستار افزودن برخی متمم ها به قانون اساسی شوند. لذا متمم قانون اساسی در ۱۰۷ اصول تهیه شد و درتاریخ ۱۴ مهرماه ۱۲۸۶ به امضای محمد علیشاه قاجار رسید.اصل اول – مذهب رسمی ایران اسلام و طریقه حقه جعفریه اثنا عشریه است. باید پادشاه ایران دارا و مروج این مذهب باشداصل ۹۰ – درتمام ممالک محروسه انجمنهای ایالتی و ولایتی بموجب نظامنامه مخصوص مرتب می شود و قوانین اساسیه آن انجمنهای از این قرار است.اصل ۹۱ – انجمنهای ایالتی و ولایتی بلا واسطه از طرف اهالی انتخاب می شوند. مطابق نظامنامه های انجمنهای ایالتی و ولایتیاصل ۹۲ – انجمنهای ایالتی و ولایتی اختیار نظارت تامه در اصلاحات راجعه بمنافع عامه دارند. بارعایت حدود قوانین مقررهاصل ۹۳ – صورت خرج و دخل ایالات و ولایات از هر قبیل بتوسط انجمنهای ایالتی و ولایتی طبع و نشر میشود.تشکیل اولین شورای شهر ( انجمن های ایالتی و ولایتی) در دوران قاجاریه.تصویب نامه انجمن های ایالتی و ولایتی در دوره نخست مجلس شورای ملی به تاریخ اول خرداد۱۲۸۵ در ۱۲۲ ماده به تصویب رسید. از اواسط سال ۱۲۸۵، این انجمن های رسمی در ایالتی و ولایتی به وجود آمد وتا آخر سال ۱۲۹۰ همزمان .در آن دوران چهار ایالت و حدود ۱۴ ولایت معتبر بود ، طبق قانون انجمن های ایالتی ۱۲ نفره و انجمن های ولایتی ۶ نفره در سراسر کشور تشکیل شد.پس از تصویب قانون انجمن های ایالتی و ولایتی انجمن های تبریز – رشت – اصفهان- شیراز – کرمان – اراک – خراسان – بوشهر و چند شهر دیگر فعال بودند.این انجمنهای رسمی و ایالتی در ایالت و ولایت تا آخر سال ۱۲۹۰ فعال بودند همزمان با اتمام حجت روسیه (اولتیماتوم) و انحلال مجلس دوم بساط این مولود مشروطه برچیده شد.پس از روی کار آمدن رژیم پهلوی، در زمان نخست وزیری علم در بازنگری این قانون در سال ۱۳۴۱ قید اسلام و ذکوریت از شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان حذف شد و در مراسم تحلیف به جای قرآن کتاب آسمانی گذاشته شد . در ۱۶ مهرماه ۱۳۴۱ لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی به تصویب هیئت دولت رسید این مصوبه شرط مسلمان بودن از شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان حذف شده بود انتخاب شوندگان و در مراسم تحلیف به جای قران ” کتاب آسمانی” گذاشته شده بود. متن تصویب لایحه توسط روزنامههای اطلاعات و کیهان در عصر روز ۱۶ مهر ۱۳۴۱ منتشر شد طبق لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی که در هیئت دولت به تصویب رسید و امروز منتشر شد به زنان حق رای داده شده است در این تصویبنامه قید اسلام از شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان برداشته شده است و در مراسم سوگند به امانت و صداقت به جای قرآن به کتاب آسمانی سوگند یاد کنند. با انتشار این لایحه حضرت امام خمینی با آن لایحه به شدت مخالفت کرد نقش حضرت امام در روشن ساختن اهداف واقعی رژیم شاه و گوشزد کردن رسالت خطیر علما و حوزههای علمیه در این شرایط، بسیار موثر و کارساز بود تلگرافها و نامهها سرگشاده اعتراضآمیز علما به شاه و اسدالله اعلم موجی از حمایت را در اقشار مختلف مردم برانگخیت.لحن تلگرافهای امام خمینی به شاه و نخست وزیر تند و هشدار دهنده بود در یکی از این تلگرافها آمده بود:” اینجانب مجدداً به شما نصیحت میکنم که به اطاعت خداوند متعال و قانون اساسی گردن نهید و از عواقب وخیمه تخلف از قرآن و احکام علمای ملت و زعمای مسلمین و تخلف از قانون اساسی بترسید و عمداً و بدون موجب، مملکت را به خطر نیندازید و الا علمای اسلام درباره شما از اظهار عقیده خودداری نخواهند کرد.” بدین ترتیب ماجرای انجمنهای ایالتی و ولایتی تجربهای پیروز و گرانقدر برای ملت ایران به ویژه از آن جهت بود که طی آن ویژگیهای شخصیتی را شناختند که از هر جهت برای رهبری امت اسلام شایسته بوددر نتیجه هیئت دولت در ۷ آبان ۱۳۴۱ تصویب کرد که تصویبنامه مورخه ۱۴ مهر قابل اجرا نخواهد بود.
