Related Articles
یک صدمین سالگرد تأسیس حوزه علمیه قم مبارک و پر میمنت باد!
همایش بین المللی یکصدمین سالگرد بازتاسیس حوزه علمیه قم پیش از ظهر چهارشنبه ۱۷ ثور اردیبهشت) ۱۴۰۴ با حضور شخصیتهای حوزوی و کشوری در سالن همایش مدرسه علمیه امام موسی کاظم علیه السلام همراه با پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی و سه تن از مراجع عظام تقلید برگزار شد.
حضرت آیتالله خامنهای رهبر انقلاب اسلامی در پیامی به همایش «یکصدمین سالگشت بازتأسیس حوزه علمیه قم»، ضمن تبیین عناصر و کارکِردهای گوناگون حوزه به بیان الزامات تحقق یک «حوزه پیشرو و سرآمد» که نوآور، بالنده، بروز، پاسخگوی مسائل نوپدید، مهذّب، دارای روحیه پیشرفت و مجاهدت و هویت انقلابی و همچنین مستعد برای طراحی نظامات اداره جامعه است، پرداختند و تأکید کردند:
«مهمترین وظیفه حوزه «بلاغ مبین» است که از برترین مصادیق آن ترسیم خطوط اصلی و فرعی تمدّن نوین اسلامی و تبیین و ترویج و فرهنگسازی آن در جامعه است.
لزوم بهروز بودن حوزه»، «اهمیت دادن به تربیت نیرو در همهی بخشها»، «افزایش رابطه حوزویان با مردم»، «مقابله مدبرانه مدیران حوزه با القائات مغرضانهای که طلّاب جوان را از آینده ناامید میکند»، «نگاه همراه با خوش بینی به نسل جوان و تعامل با آنها»، «تدوین دروس حوزه بر مبنای فقه روشنبین و پاسخگو و بهروز همراه با فلسفهی روشن و دارای امتداد اجتماعی و دانش کلام رسا و استوار و دارای قدرت اقناع» و «تقویت روحیه زهد، تقوا، قناعت، استغناء از غیر خدا، توکّل، پیشرفت و آمادگی برای مجاهدت سرفصل های حوزه میباشند».
حضور عالمانی بزرگ از اقصی نقاط جهان در این گردهمایی چشمگیر بود.
در قرآن کریم و روایات دینی از اهمیت جدی مردم فارس و شهر قم به نیکی یاد گردیده است. دانشمندان چون علامه اقبال و ابن خلدون نیز از این حوزه تمدنی تحسین خاص نموده اند. حوزه علمیه قم و پیشرفت های مدنی، معنوی و معرفتی این شهر تنویری قابل ملاحظه و تحسین برانگیز میباشد.
وجه مشخصه قم مرقد حضرت بی بی معصومه و تالی تلوی ایمه ع یعنی علمای اعلام مقیم این دیار میباشند.
آن چه ایران را بیشتر در خط اسلام قرار میدهد رهبریت یک حکیم اسلامی در رأس نظام بوده و پیام ایشان برای این مجمع بسیار ارزشمند و شایسته میباشد.
علمای دینی رده های گوناگون داشته و آشنایی با سطوح بالا و متوسط آن نعمت ماندگار و حیاتی میباشد. این نوع از علما نماد دینداری، دانشمندی و بینش ورزی بوده و نیمه ملا کجا و تمام ملا کجا!
متأسفانه آنانی که با رده های پایین از علما و طلاب رابطه و مصاحبت داشته اند چنینمیپندارند که تمامی علما همانطوراند. تعمیم چنین نگرش ها؛ از تلقین های شیطان ومعلول جهل و جور نظام ها بوده و دانش کسی دارد که فرق را تشخیص میدهد.
انقلاب اسلامی، استقلال، ثبات، پیشرفت و پیشتازی ایران؛ عمدتا نتیجه حوزه ها و بعدا دانشگاه ها و حضور توده ها بوده و از این جهت مورد حملات نظام سلطه جهانی قرار گرفته اند.
بی جهت نیست که در افغانستان سه عالم دینی شناخته شده استاد ستار سیرت، استاد ربانی و پروفیسر صبغت الله مجددی توسط امریکا و عوامل اش از ریاست جمهوری برکنار و تضعیف گردیدند. برای مثال آقای مجددی که از جمع بنیادگرایان نیز نبوده و تمایلات غربی داشت در کنفرانس بن به حاشیه رانده شد و یک عضو متوسط حزب اش و نه خودش به عنوان ریس جمهور گمارده شد.
علمای دینی بیشتر میتوانند به ایجاد تفاهم بین اقوام پرداخته و با اقتدار با بیگانگان ارتباط برقرار نمایند. برعکس امثال کرزی و غنی ضعیف و زبون و غیر شناخته شده و غیر متشخص بودند. اینان به علت وابستگی شان منصوب شده و برای ادامه حکومت داری مجبورند که تسلیم نظام سلطه باشند. نظام که اشرف غنی دیوانه و بیدین را تحمیل و استاد سیرت با شخصیت را تجرید میکند.
این در حالیست که رسول معظم اسلاممیفرمایند: «امرا بر مردمحکومت میکنند و علما بر امرا». تاریخ جهان اسلام تحقق این آرمان واقعبینانه را نشان نمی دهد. غیر از عامل استعمار و استبداد؛ عامل دیگری این فاجعه زهد مفرط و ضعف خود علما میباشد. علمایی نیز بوده اند که با احراز حاکمیت دوران ساز بوده اند مثل سلطان صلاح الدین ایوبی که در قدم اول فقیه و بعدا نظامی بود و در پرتوی چنین فقاهتی بیت المقدس را آزاد ساخت. آقای وحید نیز در اندونزیای بعد از سوهارتو؛ کارنامه ارزشمندی از خود برجا گذاشت.
امامخمینی و آیت الله خامنه ایی به مراتب برازنده تر از صلاح الدین و دیگران اند. این دو امام مستقل و محبوب با تأکید بر اتحاد و تقریب مذاهب اسلامی و نظام غیر سلطنتی و انقلاب مردمی و نظام شورایی؛ متمایز و نقطه عطف در تاریخ ایجاد نموده و دوران بهتری فراروی ما قرار داده اند…
حضور طلاب از کشورهای مختلف، ارسال کتب، اعزام مبلغین به اقصی نقاط جهان، سایت ها و شبکه های رسانه ایی تحقق همان روایتی است که انتشار نور از قم به جهان را نوید داده است.
از جوانی دعا میکردمکه «خدا یا توفیق تبلیغ دین ات را در چهار گوشه جهان برایم مرحمت کن». الحمدلله همینطور شد و این آرمان با تحصیل در قم و تبلیغ در کشورهای مختلف سمت و سوی بهتر پیدا کرد.
هفته گذشته از دانشگاه ادیان و مذاهب دیدن کردم که کتابخانه غنی و متنوع آن حاکی از وسعت نظر حوزه علمیه قم میباشد. حجت الاسلام والمسلمین
تسخیری این مشرب وسیع را از جمله با استناد به فرازی از دعای کمیل ربط داد که بسیار دلچسپ بود.
در مجامع حقیقتا دینی تواضع و نه تعصب؛ صمیمیت و نه حسادت، وسعت نظر و نه کوتاه فکری مشهود است. چنانچه آیت الله مصطفوی نیا که متولد افغانستان اند هر چهارشنبه برای علمای حوزه در مدرسه فیضیه درس اخلاق میدهند. در برابری آیت الله محسنی علمای زیادی غیر افغان اظهار تحسین و فروتنی نموده و جایگاه رفیع آیت الله سیستانی و آیت الله فیاض مشخص است.
اخیرا با جمع از علما محفلی داشتیم. با توجه به پرسشم آیت الله محقق غزنوی که شخصیت خدوم و مردمی میباشند فرمودند:«هنگام خواستگاری از دختر آیت الله بهاالدینی (رح)؛ دوستم مرا از اهالی خراسان معرفی نمود». من به آیت الله بهاالدینی (عارف بزرگ، مورد تکریم در بین مردم و علما و امرا) گفتم: «باید تأکید نمایم که من از افغانستان استم…» آن مرد حکیم این سخن امرا بسیار پسندیدند و به خواستگاری ام موافقت نمودند.
آیت الله بروجردی (رح) نیز هفتاد سال قبل به پدرم پیشنهاد تابعیت ایران را نمودند.
تمامی این واقعیت ها حاکی از تعلیمات اصیل و والای حوزه های علمیه بوده و ضروریست که این چنین نگرش ها و روش ها گسترش یابند.
در نگاه عوام زده از فرازهای فوق خبری نبوده و چنین میپندارند که ایران یک پیکر واحد است.
حوزه علمیه قم در اوج شکوفایی و شهرت قرار داشته و همانطوری که احسان نراقی از تحلیلگران متجدد و متاخر پیشبینی کرده است «طلاب حوزه های علمیه از عوامل تأثیر گذار در ایران باقی خواهند ماند».
دو هفته قبل در کنفرانس جهانی «حقوق بشر در رهیافت شرق» در دانشگاه باقرالعلوم قم چند تن از علمای حوزه به زبان فصیح انگلیسی سخنرانی نمودند. بنده نیز از استماع سخنرانی انگلیسی علمای معمم لذت بردم. همان روز یکی از اساتید دانشگاه در جمع اساتید گفت: «آقایان بجنبید که حوزویان در تسلط بر زبان های خارجی نسبت به ما بسیار سبقت گرفته اند!»
هفته گذشته از یکی از علمای منبری و نویسنده چند کتاب ارزشمند حجت الاسلام والمسلمین جوادی غزنوی در محفل دانشمندان در قم پرسیدم: «به برداشت بنده «مفهوم اسلام شناسی زیبایی شناسی می باشد»؛ نظر شما چیست؟» فرمودند: «برداشت لطیف و دل نشین است ولی علما برخلاف لطافت اسلام خشن صحبت میکنند؛ در حوزه این طور لطیف صحبت نمیشود. علما و حوزویان حکم را خشن جلوه میدهند! از جباریت می گوییم ولی از رحمانیت نمیگوییم؛ از حدود میگوییم ولی از حقوق نمیگوییم؛ این ها ضعف های ما حوزویان است». گفتم: «بنده در اثر تعمق و ربط منطقی آیات و روایات و ادبیات و توضیحات علمای حوزوی به این نگرش زیبا شناسانه رسیده ام!»
چنانچه اسماالحسنی که حتی پاپ جان پل دوم در کتاب «عبور از آستانه امیدواری» از این اسمای زیبا از جمله صفت جمیل تحسین نموده، محاسن و مکارم اخلاق، شیوایی و گیرایی آیات حتی سفارش به صبر جمیل در مصیبت ها و محرومیت ها و روایات در شکل و محتوا، فرمایشات پیمبر اکرم و امامان اهلبیت مثل خدا زیباست و زیبایی را دوست دارد، چه زیباست ثروت در دست انسان با تقوا، چه زیباست توجه اغنیا به فقرا و چه زیبا تر از آن است بی اعتنایی فقرا به ثروت اغنیا، دوستی داشته باشید که باعث زینت تان شود، زیبا تر از سخن زیبا گوینده ی آن است، [در کربلا] به جز زیبایی ندیدم» اگر ما را به این نگرش حافظ گونه نمیرساند بایستی دیدگاه ها و برداشت های خود را مورد بازنگری قرار دهیم:
رویِ خوبت آیتی از لطف بر ما کشف کرد
زان سبب جز لطف و خوبی نیست در تفسیرِ ما
این دیدگاه زینب گونه در کربلا ناظر زیبایی و علامه بلخی وار کاشف قشنگی حتی در حالت جنگی میباشد:
هر آیتی هلال محرم به چشم خلق
عینک برای دیدن آن حسن مبهم است
چهار روز قبل در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران از غرفه دانشمند گرامی دکتر بیژن عبدالکریمی چند کتاب و آثار ایشان را خریداری نموده و صحبتی داشتم. ایشان که منقد شناخته شده میباشند گفتند: «در حال حاضر حوزه در برابری دکارت های عصر؛ ملا صدرا ندارد…» گفتم: «صرف نظر از این که با شما موافق نیستم؛ تکیه حوزه به رهنمود های قرآنی و نبوی و اهلبیتی است که امثال دکارت عاجز از همچو دانش ها و نگرش ها میباشند؛ به طور مثال آیا دکارت یا شما در مورد «مطابقت عالم تکوین با تشریع» نظری دارید؟ حدس زدم که استاد به سوال آشنایی ندارد زیرا جواب مبهم داد. سوال را تکرار کردم و محرز شد که خود استاد نیز به این سوال آشنایی ندارد چه رسد به پاسخ آن! ضمن مقدمه مختصر گفتم که اعجازی بر حال و ساری و جاری اسلام این است که مثلا تکون و آفرینش انسان قسمی است که شراب برایش مضر بوده و لذا در شریعت نیز این مایع خانمان سوز تحریم شده است. [سازمان صحی جهانی و مهمترین طبیب عمومی امریکا از سرطان زا بودن شراب هشدار داده و خواهان توقف و یا حداقل کاهش آن گردیده اند]. تمامی احکام دینی دارای همچو ویژگی «مطابقت عالم تکوین با تشریع» بوده و کدام مکتب و یا مغزی متفکری در جهان همچو ادعایی دارد؟!»
استاد پاسخی به این پرسش نداشت.
بیدل دهلوی این مطابقت آفرینش با پرستش را چنین قابل ستایش گزارش داد است:
ای ادب بگذار تا مشق سجودی سر کنم
آخر این لوحجبین بهر چکار آورده اند
متأسفانه مقهوریت در برابری غرب و نادیده گرفتن معارف خودی بیداد میکند.
سال ها دل طلبی جام جم از ما میکرد
آن چه خود داشت زبیگانه تمنا میکرد
ای کاش این عزیزان از این قول حکیم علومعقلی و نقلی حوزه علمیه قم آیت الله جوادی آملی آگاهی میداشتند: «آفرینش؛فعل خداست و قرآن کریم کلام خداست و بین فعل و کلام الهی تضاد وجود ندارد».
ما باید بپرسیمکه هماوردی غرب در برابری اقبال ها، باقرصدرها، مطهری ها و جوادی آملی ها کیست…؟ حمید عنایت استاد دانشگاه در لندن وقتی از افکار استاد مطهری آگهی کسب نمود اعتراف کرد: « استاد مطهری نسبت به ما اساتید دانشگاه های غرب از مکتب های غربی آگاهی بیشتر دارد». به گزارش سایت بی بی سی هم سلول آیت الله خامنه ایی در زندان شاه گفت: «شناخت آقای خامنه ایی از آثار متفکران کمونیزم بیشتر از کادر های کمونیست بود».
به درستی که علمای اسلامی که حضور و آگاهی بیشتر در عرصه اجتماعی و سیاسی داشته اند قوی تر و پخته تر بوده اند.
لازم به تأکید و تذکر است که امرا و علما در صورتی می توانند که نفوذ وحضور ماندگار داشته باشند که این رهنمود شهید مطهری برگرفته از کتاب سیره ی نبوی را نصب العین قرار دهند: «پیامبر اکرم (ص) هر قدر به قدرت نزدیک تر میگردیدند متواضع تر میشدند».
در نمایشگاه جهانی کتاب تهران غرفه ی با جمله ذیل توجه امرا جلب نمود: «می خواستم در یه دنیای بی نقص زندگی کنم اماحیف که هیچگاه نشد ازش فرار کنم…»
فروشنده غرفه گفت: «در تمام ایران همچو جمله ناب کسی نگفته است». پرسیدم آیا از اصل «نظام احسن در کتب حکمای اسلامی که بهتر از این جمله را بیان میکنند آگاهی دارید؟» گفت «آگاهی ندارم!»
شعر بیدل را برایش خواندم:
از چمن تا انجمن جوش بهاری رحمت است
دیده هر جا باز میگردد دچار رحمت است
شب اگر گل کرد بیدل پرده دار عیب ماست
صبح اگر خندید در تجدید کاری رحمت است
فروشنده کتاب گفت: «در این شعر سخن از عیب آمده ولی در دنیای جمله مورد پسند من نقص نیز وجود ندارد». گفتمکه خواب آلودگی و خستگی یک واقعیت و نقص بوده و در «نظام احسن» شب آفریده شده تا رفع خستگی تحقق یابد…
دوست گرامی ام دکتر صباغچیان استاد اللهیات دانشگاه شریف تهران که ناظر این گفت و شنود بودگفت: «چقدر اعتقادات والای داریم ولی متأسفانه در سطح وسیع تبیین نگردیده اند!»
ایشان بعدا اظهار داشتند که در دانشگاه ها تمایل برای تحصیل در حوزه های علمیه پیدا شده است.
تنوع عناوین کتب، ترجمه منابع خارجی از جمله اندیشه های سیکولر و دین ستیز، ترجمه شرح حال و ترسیم تصویر مثبت از میشل اوباما و هیلاری کلنتن… در کشوری که با امریکا تقابل جدی دارد حاکی از وسعت نظر و فضای باز در جمهوری اسلامی ایران میباشد.
به امید رفع بد بینی ها، جلب واقع بینی ها و جذب حق پرستی ها
قم
۱۷ ذوالقعده ۱۴۴۶
۱۴۰۴/۰۲/۲۵
۱۵/۵/۲۰۲۵
[۵/۱۸، ۷:۵۱] زکی: ایران همچو جمله ناب کسی نگفته است». پرسیدم آیا از اصل «نظام احسن در کتب حکمای اسلامی که بهتر از این جمله را بیان میکنند آگاهی دارید؟» گفت «آگاهی ندارم!»
شعر بیدل را برایش خواندم:
از چمن تا انجمن جوش بهاری رحمت است
دیده هر جا باز میگردد دچار رحمت است
شب اگر گل کرد بیدل پرده دار عیب ماست
صبح اگر خندید در تجدید کاری رحمت است
فروشنده کتاب گفت: «در این شعر سخن از عیب آمده ولی در دنیای جمله مورد پسند من نقص نیز وجود ندارد». گفتمکه خواب آلودگی و خستگی یک واقعیت و نقص بوده و در «نظام احسن» شب آفریده شده تا رفع خستگی تحقق یابد…
دوست گرامی ام دکتر صباغچیان استاد اللهیات دانشگاه شریف تهران که ناظر این گفت و شنود بودگفت: «چقدر اعتقادات والای داریم ولی متأسفانه در سطح وسیع تبیین نگردیده اند!»
ایشان بعدا اظهار داشتند که در دانشگاه ها تمایل برای تحصیل در حوزه های علمیه پیدا شده است.
تنوع عناوین کتب، ترجمه منابع خارجی از جمله اندیشه های سیکولر و دین ستیز، ترجمه شرح حال و ترسیم تصویر مثبت از میشل اوباما و هیلاری کلنتن… در کشوری که با امریکا تقابل جدی دارد حاکی از وسعت نظر و فضای باز در جمهوری اسلامی ایران میباشد.
به امید رفع بد بینی ها، جلب واقع بینی ها و جذب حق پرستی ها
قم
۱۷ ذوالقعده ۱۴۴۶
۱۴۰۴/۰۲/۲۵
۱۵/۵/۲۰۲۵
